نکات اخلاقی آیت الله مجتهدی تهرانی
ژوئن 17th, 2009
نكاتي اخلاقي از آيت الله مجتهدي تهراني رحمه الله عليه
هر شب به حساب خود رسيدگي كن
راه غلبه بر نفس، محاسبه است، بعضي اولياي خدا يك دفتري همراه خود داشتند و هر كاري كه ميكردند مينوشتند، در آخر روز هم نشسته و حساب كارهاي خود را ميكردند كه ما در اين روز چه كرديم، چه مقدار اطاعت خداوند متعال را نموديم، چه مقدار سرپيچي و نافرماني كرديم. امام موسي كاظم عليه السلام فرمودند: ليس منا من لم يحاسب نفسه في كل يوم فان عمل خيرا استزاد الله منه و حمد الله عليه و ان عمل شرّا استغفرالله منه و تاب اليه؛1
از ما نيست كسي كه هر روز به حساب نفس خود نرسد؛ پس اگر كار خوبي انجام داده بود خدا را شكر كند و از خدا بخواهد كه آن كار را بيشتر و بهتر بتواند انجام دهد و اگر كار بدي انجام داده بود استغفار و توبه نمايد. حضرت رسول اكرم صلي الله عليه و آله فرمودند: لا يكون العبد مؤمنا حتي يحاسب نفسه اشد من محاسبة الشريك شريكه و السيد عبده؛2 انسان مؤمن نخواهد بود، تا اينكه به حساب نفسش برسد؛ شديدتر از حسابرسي شريك با شريكش و مولي با بندهاش. امام جعفر صادق عليه السلام نيز فرمودند: القلب حرم الله، فلا تسكن حرم الله غير الله؛3 قلب، حرم خداوند متعال است پس در حرم او غير او را ساكن مكن.
گاهي هواپيما براي فرود آمدن به طرف فرودگاه ميآيد ولي به خلبان پيغام ميدهند به علت شلوغ بودن و فرود هواپيماهاي زيادي در فرودگاه، فعلا فرود آمدن ممكن نيست. شب قدر هم، ملائكه بر قلب ما نازل ميشوند لكن جاي خالي براي فرود آمدن پيدا نميكنند (زيرا قلب ما پر از محبت دنيا، خانه، ماشين، پست و مقام، پول و ثروت و حب معروفيت و مشهوريت و … است) لذا بر ميگردند. قلب خودت را از غير خدا خالي كن تا نور خدا و ملائكه خدا بر قلب تو نازل شود. شخصي به حضرت امير مؤمنان علي عليه السلام عرض كرد: شما چگونه به اين مقام رسيديد؟ حضرت فرمودند: جلوي در خانه دل نشستم و غير خدا را راه ندادم.
در كندوي زنبورها هميشه چند زنبور ايستادهاند و اگر اجنبي يا زنبوري كه روي گلهاي بدبو نشسته بخواهد داخل شود، جلوي او را ميگيرند و نميگذارند داخل شود، ما هم بايد از اين زنبورها ياد بگيريم. شخصي نزد آيت الله العظمي اراكي رحمه الله عليه آمد و تقاضاي موعظه كرد، آقا از او پرسيدند: شغلت چيست؟ گفت: نجّار. آقا به او فرمودند: يك در هم براي خود بساز و بگذار جلوي دلت!
اي يكدله و صد دله، دل يك دله كن مهر دگران را ز دل خود يله كن
روزي گنجشك نري نزد حضرت سليمان عليه السلام آمد و عرض كرد: اين گنجشك ماده به من توجهي نميكند، هر چه من به او محبت دارم در عوض او به من بي محبتي ميكند. حضرت از گنجشك ماده بازخواست كرد، گنجشك ماده گفت: دروغ ميگويد كه به من محبت دارد، يكي ديگر را هم زير سر دارد و دوست ميدارد! حضرت سليمان زار زار گريه كرد. ميداني چرا؟ يعني: خدايا نكند در قلب ما هم، غير تو جاي گرفته باشد؛4
طلبه بايد علاوه بر درس، اهل نوافل، مستحبات و تعقيبات نماز باشد. استاد ما حضرت آيت الله حاج شيخ علي اكبر برهان رحمه الله عليه ميفرمودند: انسان بايد عبادات مستحبي را در طول سال حداقل يك بار هم شده نوبر كند و (بچشد) مثل ميوهاي كه انسان هر سال نوبر ميكند. وقتي كه نماز اول ماه ميخواني، مفاتيح را بردار و مناسبتها و اعمال آن ماه را هم ببين و عمل كن. قرآن و مفاتيح نبايد از كنار سجاده شما دور باشد. مقدسي بايد متوسط باشد، اين طور نباشد كه اصلا تعقيبات نماز يا نماز شب و اعمال مستحبي را نخواند و يا اين كه تمام اوقات خود را به اين گونه اعمال بگذارد؛ يا وقتي به قم ميرود به مسجد جمكران نرود و اين طور هم نباشد در ايام درسي، كلاس و درس و بحث خود را تعطيل و مثلا عازم قم و جمكران و يا ديگر عتبات عاليات شود.
پي نوشت
*. برگرفته از افق حوزه، شماره 217.
1. بحارالانوار، ج70، ص72.
2. همان، ج77، ص88 و ج70، ص72.
3. همان، ج70، ص25؛ جامع الاخبار، ص518.
4. همان، ج14، ص65.
کلام بیداری
ژوئن 9th, 2009
اللهم عجل لولیک الفرج
یاایهاالغافلون زمان ان فرانرسیده که ازخواب غفلت بیدارشوید،وعزم خویش راجزم نموده تابه پاخیزیدومکروحیله مکاران ودروغگویان رابه خودشان برگردانید. مگر ندای هل من ناصر ینصرنی فرزند زهرا را نشنیده اید و یا اینکه خود را به صم بکم عمی فهم لا یرجعون زده اید و سکوت کرده اید بیایید زنجیر هایی که دست و پای عقل را بسته و در حصار خود گرفتار نموده بگشاییم(و از هوا و هوس پیروی نکنید که از حق منحرف می شوید:نساء:135) و اگر چشم بصیرت داشته باشید می توانید جامعه را به سوی کمالات انسانی و الهی سوق دهید و جامعه را از هلاک شدن و فرو رفتن در انحرافات اخلاقی و فساد اجتماعی نجات دهید. (مگر نمی بینید حق مرده و اهل حق رخت بر بسته است،جورو ستم همه شهرها را فرا گرفته است:کلینی،کافی،جلد 8،ص 36) ای مردم چشمتان را باز کنید و فرقه طاقی را از غیر طاغی تشخیص دهید. شماهایی که دارای رشد عقلی و اجتماعی هستید به موجب همان رشد عقلی مرد حق را از غیر حق تمییز دهید .اساساشناخت اشخاص ومیزان صلاحیت انهاوحدودشایستگی ووابستگی انهابه اسلام وحقایق اسلامی خودیک وظیفه است.وغالباماازاین وظیفه خطیر غافلیم.
علی( ع)فرمود: انکم لن تعرفواالرشدحتی تعرفواالذی ترکه
هرگزحق رانخواهیدشناخت وبه راه راست پی نخواهیدبردمگران کس که راه راست رارهاکرده بشناسید.
هرادم مسلکی وهدفدارومبارزومخصوصا انقلابی که در پی عملی ساختن هدفهای مقدس خویش مصداق قول خداست که (مجاهدون فی سبیل الله و لا یخافون لومة لائم: در راه خدا می کوشند و از سرزنش هیچ سرزنش گری بیم ندارند:مائده:54) چرا که علی (ع) در نامه ای برای محمد بن ابی بکر نوشت:پیغمبر به من گفت:مومن را خدا به سبب ایمانش باز می دارد و مشرک را به خاطر شرکش خوار می کند:نهج البلاغه:نامه 27.
شیطان رابهتربشناسیم
ژوئن 8th, 2009
`روزی حضرت محمدصلی ا…علیه واله وسلم شیطان رادیدکه ناراحت درگوشه ای ایستاده است,ازاو می پرسد;ملعون چراناراحتی ؟اوگفت ازتووامت توناراحتم.حضرت فرمودند:چراازمن ناراحتی؟اوگفت چون این همه تلاش می کنم ولی تو درقیامت انها راشفاعت می کنی وتمام زحمات مرابه بادمیدهی.به همین خاطر باتودشمنم وازتو بدم میاید. فرمودند:ازدست امتم چراناراحتی؟اوگفت:اول اینکه وقتی به هم می رسندبه یکدیگرسلام می کنند,که سلام اسم خداونداست ومن ازاین اسم می ترسم . دوم:وقتی به یکدیگردست می دهندوتادستشان ازهم درنیامده گناهان هردوبخشیده می شودسوم:وقتی می خواهند غذا بخورند بسم الله می گویند و من دیگر نمی توانم غذا بخورم و گرسنه می مانم.چهارم:بعد از غذا خوردن الحمد لله می گویند.پنجم:وقتی اسم تو می آید با صدای بلند صلوات می فرستند و آنقدر ثواب دارد که من فرار می کنم.ششم:وقتی می خواهند کاری انجام بدهند ان شاء الله می گویند و من دیگر نمی توانم در کارهایشان دخالت کنم و آنها را بر هم زنم.هفتم:صدقه می دهند و گناهشان آمرزیده می شود و هفتاد بلا را از خود دور می کنند. هشتم:اینکه قرآن می خوانند و در خانه ای که قرآن خوانده شود دیگر جایی برای من باقی نمی ماند چون در آن خانه ملائکه رفت و آمد دارند.نهم:مرا زیاد لعنت می کنند و وقتی مرا لعنت می کنند یک زخم بر بدنم ایجاد می شود. دهم:اینکه هنگامی که گناه می کنند سریع توبه می کنند و زحمات مرا به هدر می دهند.
راهکارهای موفقیت
ژوئن 6th, 2009
ده رهنمود موفقیت:
1-ارزش وقت:ان را هدر ندهید.
2-ارزش پشتکار: شانه خالی نکنید.
3-لذت سخت کوشی: تنبلی را کنار بگذارید.
4-اهمیت سادگی:پیچیده نباشید.
5-ارزش منش یا خلق و خوی:شرافت خود را از دست ندهید.
6-قدرت محبت: بی توجه نباشید. 7-ضرورت وظیفه شناسی:مسئولیت پذیرباشد.
ادامه دارد…8-تاثیرشکیبایی:بی صبری نکنید. 9-عقل اقتصادی:اسراف نکنید. 10-بهبودمهارتها:تمرین رامتوقف نکنید.
پندها
ژوئن 3rd, 2009
دنیا شب است ،برزخ بین الطلوعین ،وقیا مت روزاست.دوستان اهلبیت اول که به دنیا می ایند دربرزخندودردنیابرزخ راطی می کنند.
(حاج اسماعیل دولا بی)0
تربیت مهدوی
می 30th, 2009
«اگر انقلابي تحت فشارهاي سياسي و اقتصادي قدرتهاي بزرگ قرار بگيرد، هيچ کس اين انقلاب را سرزنش نخواهد کرد، ولي اگر مردم اين انقلاب نتوانستند فرزندان خود را خوب تربيت کنند سرزنش خواهند شد».
در ميان فعاليتها و رويدادهاي مختلف زندگي، کار تعليم و تربيت در رأس همة آنها قرار دارد و اساس بر فعاليت مطلوب و منطقي را تشکيل ميدهد.
اگر انسان از دانش و اطلاعات زياد برخوردار باشد، ولي به نحو درستي تربيت نشده باشد، همان دانش، به انحطاط او منجر ميشود. اگر آدمي داراي ظاهري آراسته و قيافهاي زيبا باشد، ولي به نحو مطلوب تربيت نشود، زيبايي ظاهري زمينة انحراف او را فراهم ميکند. اگر فردي وارد عرصة سياست، اقتصاد و امور مشابه ديگر شود، ليکن تربيت صحيح نداشته باشد در هر يک از اين عرصهها به خود و به جامعه ضربه و خسارت وارد ميکند. بدين ترتيب، اگر هر فعاليت ديگري را در نظر بگيريم و تربيت را از آن منها کنيم چيزي جز انحطاط نخواهيم ديد. بنابراين تربيت درست، سعادت انسان و جامعه را تضمين ميکند و مانع نفوذ عوامل مخرب و منحط در زندگي ميگردد.1
چنانكه امام خميني(ره) بيان كردند: «آنقدر که انسان تربيت نشده مضر است براي جامعه هيچ شيطان و هيچ حيواني آنقدر مضر نيست و آنقدر که انسان تربيت شده مفيد است براي جامعه هيچ ملائکهاي و هيچ موجودي آنقدر مفيد نيست».
امام سجاد(ع) در رسالة حقوق خود ميفرمايند: «فرزندان حقوقي بر گردن شما دارند که [از جمله] آن حقّ تربيت است».2
يکي از مهمترين کارکردهاي خانواده، کارکرد تربيتي است. تمام نهادهاي اجتماعي خصوصاً نهاد خانواده، اقتصاد و حتي نظاميگري اگر بخواهد پابرجا باشد بايد وجهة تربيتي داشته باشد. اگر خانواده وجهة تربيتي خود را از دست دهد، محکوم به نابودي است. در جنگ تحميلي عليه ايران، لشکر صدام از نظر تجهيزات بيست برابر لشکر ايران مجهز بود، اما آن چيزي که باعث انهدام لشکر صدام شد از دست دادن وجهة تربيتي بود، چون همه چيز مشروعيت خود را از تربيت ميگيرد.
رهبر معظم انقلاب اسلامي ميفرمايند:
«اگر انقلابي تحت فشارهاي سياسي و اقتصادي قدرتهاي بزرگ قرار بگيرد، هيچ کس اين انقلاب را سرزنش نخواهد کرد، ولي اگر مردم اين انقلاب نتوانستند فرزندان خود را خوب تربيت کنند سرزنش خواهند شد».
سؤال اساسي اين است که چه مکتبي قادر به تربيت انسان کامل است؟
در پاسخ بايد بگوييم فقط مکتب انسانساز اسلام که نشأت گرفته از منبع وحي الهي است قادر به تربيت انسان کامل خواهد بود.
امروز مشکل دنيا پيروي از مکاتبي است که ساختة دست خود انسانهاست و لذا اگر امروز با چالش تربيتي در همة امور مواجه است به خاطر دوري از تربيت سالم معصومان(ع) ميباشد.
امام صادق(ع) در روايتي ميفرمايند: « همان گونه كه خود را در معرض نسيم قرار ميدهيد و خنک ميگرديد، همانگونه خود را در معرض احاديث ما قرار دهيد تا تربيت شويد».
خاک را زنده کند تربيت باد بهار
سنگ باشد که دلش زنده نگردد به نسيم
در اين مقاله به محورهاي زير خواهيم پرداخت:
1. اهميت تربيت از ديدگاه معصومان(ع) و بزرگان دين،
2. اجر و ثواب تعليم و تربيت،
3. وظيفة منتظران واقعي امام عصر(ع) در تربيت نسل حاضر و آينده،
4. اهداف مقدس تربيت،
5. اصول حاکم در تربيت.
1. اهميت تربيت از ديدگاه معصومان(ع) و بزرگان دين
امام سجاد(ع) در صحيفة سجاديه ميفرمايند: «خدايا مرا در تربيت کردن، ادب کردن و نيکي کردن به فرزندانم کمک کن».3
امام معصوم(ع) که خود، اسوة تربيت و انسان کامل در امر تربيت است، از حضرت حق کمک ميطلبد.
امام صادق(ع) در روايتي ميفرمايند: «من هر شب براي سعادت فرزندانم دو رکعت نماز ميخوانم».4 کيفيت اين نماز اينگونه است که در رکعت اوّل بعد از حمد، سورة «انّا انزلناه» و در رکعت دوم سورة« إذا جاء نصرالله» ميباشد.
علي(ع) ميفرمايند: «هيچ ارثي بهتر از ادب نيست».5 شما اگر ثروت زيادي براي فرزند بيادب بگذاري آن را در جهت گناه صرف ميکند. پس اين سرمايه را در راه ادب و تأديب فرزندان به کار ببريد که آدم با ادب نه تنها مورد عنايت حضرت حق است بلکه جامعه از وجود او سود و بهره ميبرد.
امام صادق(ع) ميفرمايند: «اگر خدا دو روز به شما عمر داد يک روز آن را ادب ياد بگيريد و يک روز ادب را به کار ببريد».6
کار انبياي الهي کار تربيتي بوده است فعل خدا هم تربيتي است. شما در روز ده مرتبه خدا را سپاس و تشکر ميکنيد که خدايا تو را شکر ميکنم که تو مربي من هستي. «الحمد لله ربّ العالمين».
آنچه بشر از اوّل خلقت حضرت آدم تا کنون چوب خورده از آدمهاي بيادب در طول تاريخ بوده است.
در دهة گذشته صدام يک آدم بيتربيت ولي امام(ره) يک فرد تربيت شده در مکتب اسلام بود.
قرآن كريم در سوره فرقان،آيه 74 ميفرمايد:
«ربّنا هب لنا من أزواجنا و ذرّياتنا قرة اعين…»؛ عبادالرحمن کساني هستند که ميگويند: خدايا از همسران و فرزندانمان به ما آن مرحمت فرما که ماية روشني چشممان باشند.
در سورة ابراهيم آية 40، ميفرمايد:
ربّ اجعلني مقيم الصّلوة و من ذرّيّتي؛ خدايا مرا نمازگزار قرار بده و فرزندانم را نيز.
در آية 128 سوره بقره:
«ربّنا و اجعلنا مسلمين لک و من ذرّيّتنا امّةً مسلمةً لک؛ خدايا مرا فرمانبردار خود ساز و نيز فرزندان ما را فرمانبردار خود گردان».
و در سوره آل عمران آية 38:
«ربّ هب لي من لدنک ذرّيةً طيّبةً انّک سميع الدّعاء؛ خدايا مرا به لطف خويش فرزندي پاکسرشت عطا فرما؛ همانا تو شنواي دعايي».
از خدا جوييم توفيق ادب
بيادب محروم ماند از لطف رب
بيادب تنها نه خود را داشت بد
بلکه آتش بر همه آفاق زد
وقتي با نمونهاي انحراف در اجتماع، حتي در سنين خردسالي، مواجه ميشويم، سؤال اين است که آيا اين افراد در بدو تولد دچار اين رفتارهاي ضدّ اجتماعي و ناهنجاريها بود يا در بستر و مصدر تربيت دچار مشکل شدند. هلي سيوس از متخصصان علوم تربيتي ميگويد:« بچهها نادان متولد ميشوند ولي نه ابله، شماييد که اينان را به بلاهت ميکشانيد».
2. اجر اخروي و ثواب تعليم و تربيت
براساس روايات ما هيچ کاري در عالم وجود به اندازة تربيت ثواب و اجر اخروي ندارد. اگر همة مردم همت خود را صرف تربيت فرزندانشان نمايند ميتوان به وجود جامعهاي سالم که زمينهساز ظهور حضرت مهدي(ع) بشود اميد داشت.
ثواب تربيت در بعضي روايات آنقدر ذکر شده که ارزش يک انسان با ادب و هدايت يک انسان گمراه برابري با همة عالم دارد.
در مأموريتي که اميرالمؤمنين(ع) ميرفتند، وقتي خدمت پيامبر آمدند، پيامبر(ص) فرمودند: «يا علي اگر يک نفر به وسيلة تو مسلمان و هدايت شود، بهتر است از دنيا و آنچه در دنياست». معاويه بن عمار از امام صادق(ع) راجع به کسي از شيعيان كه احاديث اهل بيت(ع) را نقل کند و باعث آرامش دل مردم گرددپرسيد، امام صادق(ع) فرمود: «مقام اين فرد از هزاران عابد بالاتر است».7
تربيت آنقدر اهميت دارد که از خون شهيد بالاتر است. چون شهيد در اثر تربيت عالمان ديني به اين مقام رسيد.
«من أحياها فکأنّما احيي الناس جميعاً؛9 هر کسي نفسي را حيات بخشد مثل آن است که همة مردم را حيات بخشيده است».
3. وظيفة منتظران امام عصر(ع) در تربيت نسل حاضر و آينده
چيزي که اين مقاله به آن بيشتر ميپردازد، وظايف والدين در تربيت نسل حاضر و نسل آينده است.
منتظران واقعي کساني هستند که همة همت خود را صرف تربيت فرزندان خود مينمايند. اينکه در روايت از قول امام معصوم(ع) نقل شده است: «بالاترين عبادت انتظار فرج است».10
آيا واقعاً منتظران واقعي امام زمان(ع) خود و خانوادة خود را آمادة پذيرش آقا کردهاند؟
آيا خصلت انتظارمعطوف به تربيت نيست؟
منتظران واقعي کساني هستند که در تربيت نسل جوان خود سرمايهگذاري مينمايند. آدم بيادب و بيتربيت به درد امام زمان(ع) نميخورد. کساني که در رکاب حضرت هستند آدمهاي خودساختهاند.
اگر همة توانها و توانمنديهاي يک جامعه در يک جهت قرار گيرد و آن تربيت سالم در مدارس، دانشگاهها، بازار، کوچه و خيابان باشد، انسان لذت ميبرد در چنين جامعهاي زندگي کند.
امروز اگر والدين فرزند خود را خوب تربيت کردند، نه تنها خود فرزند به خاطر کسب ادب راحت است بلكه اطرافيان او احساس آرامش ميکنند. فرد مؤدب مصدر خير و، در جامعه منشأ نيکي است. براي امام زمان(ع) کادرسازي کردهاند و لذا مهمترين وظيفة منتظران واقعي آقا امام زمان(ع) توجه کردن به بعد تربيت است.
4. اهداف تربيت
هدف تربيت، ايجاد انسانهاي متدين، با تقوا، دينباور، مسئوليتپذير و مردمگرا و به عبارت ديگر رسيدن به قرب الي الله است.
هدف تربيت، ساختن انسانهاي مفيد براي جامعه است نه افراد مهم. اشکال تربيتي والدين ما اين است که ميخواهند فرزندانشان آدمهاي مهم باشند نه مفيد.
افرادي مفيد هستند که نفعشان به جامعه ميرسد اما افراد مهم، گاهي براي جامعه مضر بودهاند. هدف تربيت، ساختن انسانهايي است که باعث آبروي امامان معصوم باشند. لذا در آية 74 سورة فرقان ميفرمايد:
« و اجعلنا للمتّقين إماماً؛ خدايا ما را پيشواي اهل تقوا قرار بده.»
به عبارت ديگر، انسان بايد چنان ساخته شود که با دوري از رذايل و آلودگيها، استعدادهاي عالية روحي و ملکوتياش شکوفا شده و چنان به کمالات علوي و فضايل ملکوتي آراسته گردد که استعداد و لياقت قدمنهادن در آستان قرب ربوبي را کسب و با وصال به حق، به سعادت جاويدان برسد؛ سعادتي که شرح آن در قالب الفاظ نگنجد و به وصف و بيان نيايد. لذا سعدي ميگويد:
رسد آدمي به جايي که به جز خدا نبيند
بنگر که تا چه حد است مقام آدميت
طيران مرغ ديدي، تو ز پاي بند شهوت
بدر آي تا ببيني طيران آدميت
علي محمد رفيعي محمدي
 |
ماهنامه موعود شماره 93
دعای فرج
می 30th, 2009
بخوان دعای فرج را دعا اثر دارد دعا کبوتر عشق است بال وپر دارد
بخوان دعای فرج را که یوسف زهرا زپشت پرده غیبت زما خبر دارد
Hello world!
می 13th, 2009
به مهدی بلاگ خوش آمدید! این اولین پست وبلاگ شماست، از هم اکنون وبلاگ نویسی را شروع کنید.